Konflik antara Iran, Amerika Syarikat dan Israel bukan sekadar isu geopolitik biasa.
Apabila perang berlaku di Timur Tengah, dua komoditi paling penting dalam ekonomi dunia akan terus terkesan:
- minyak
- emas
Pergerakan dua komoditi ini akhirnya memberi kesan kepada harga emas minyak Malaysia, kos hidup, inflasi dan nilai mata wang.
Ramai tidak sedar bahawa konflik di Timur Tengah sebenarnya boleh mengubah pasaran global dalam masa beberapa hari sahaja.
1. Selat Hormuz: Laluan minyak paling penting di dunia
Salah satu sebab utama konflik Iran memberi kesan besar kepada ekonomi dunia ialah Selat Hormuz.
Laluan laut ini terletak di antara Iran dan Oman dan menjadi pintu keluar utama minyak dari Teluk Parsi ke pasaran dunia.
Kira-kira 20% daripada bekalan minyak dunia melalui Selat Hormuz setiap hari.
Secara purata:
- sekitar 100 kapal kargo melalui laluan ini setiap hari
- majoriti kapal adalah kapal tangki minyak dan gas
- hampir 27% perdagangan minyak laut dunia bergantung kepada laluan ini
Jika laluan ini terganggu akibat perang, harga minyak boleh melonjak secara drastik.
2. Asia sebenarnya paling bergantung kepada minyak Timur Tengah
Ramai menyangka Eropah paling terkesan dengan konflik di Timur Tengah.
Namun hakikatnya Asia yang paling bergantung kepada minyak dari kawasan ini.
Data menunjukkan sekitar 84% minyak yang melalui Selat Hormuz dihantar ke pasaran Asia.
Empat negara sahaja sudah menyerap sebahagian besar minyak tersebut:
- China
- India
- Jepun
- Korea Selatan
Negara-negara ini menyumbang sekitar 75% aliran minyak dari Selat Hormuz.
Jika laluan ini terganggu, negara Asia termasuk Malaysia akan menghadapi tekanan harga tenaga.
3. Perang boleh menyebabkan gangguan minyak terbesar dalam sejarah
Beberapa laporan antarabangsa menunjukkan konflik Iran boleh menyebabkan gangguan bekalan minyak terbesar dalam sejarah pasaran tenaga.
Sebahagian pengeluar Teluk Parsi terpaksa mengurangkan pengeluaran sehingga 10 juta tong minyak sehari.
Ini boleh menyebabkan:
- pengeluaran minyak global jatuh sekitar 7%
- harga minyak melonjak
- inflasi global meningkat
Apabila minyak naik, kos pengangkutan dan pengeluaran juga akan meningkat.
4. Hubungan antara harga minyak dan harga emas
Dalam situasi geopolitik yang tidak stabil, pelabur biasanya akan mengalihkan pelaburan kepada aset selamat.
Antara aset paling popular ialah:
- emas
- dolar AS
- bon kerajaan
Apabila konflik meningkat, pelabur sering membeli emas kerana ia dianggap aset “safe haven” ketika krisis geopolitik.
Namun dalam sesetengah keadaan, dolar AS yang kuat boleh menyebabkan harga emas turun sementara kerana pelabur berpindah kepada mata wang tersebut.
Lelong Emas 999 — Limited Time
5. Mengapa harga emas boleh turun walaupun perang berlaku
Ramai menyangka perang sentiasa menyebabkan harga emas naik.
Namun realitinya tidak semestinya begitu.
Kadang-kadang harga emas boleh jatuh apabila:
- dolar AS menjadi sangat kuat
- pelabur mengambil keuntungan selepas kenaikan besar
- pasaran beralih kepada minyak atau tenaga
Situasi ini pernah berlaku apabila konflik Timur Tengah menyebabkan harga minyak dan dolar meningkat serentak.
Dalam keadaan ini, emas boleh bergerak tidak menentu.
6. Kesan kepada harga emas minyak Malaysia
Walaupun Malaysia bukan negara pengeluar minyak utama dunia, ekonomi Malaysia tetap terkesan melalui beberapa faktor.
Antaranya:
1. Harga petrol dan diesel
Malaysia masih terdedah kepada perubahan harga minyak global.
2. Inflasi
Apabila minyak naik, kos pengangkutan dan makanan juga meningkat.
3. Harga emas tempatan
Harga emas Malaysia biasanya dipengaruhi oleh:
- harga emas dunia
- nilai ringgit
- permintaan pelabur tempatan
Ini sebabnya konflik geopolitik sering menyebabkan harga emas di Malaysia menjadi lebih volatil.
7. Fakta yang ramai tidak tahu tentang perang Iran
Selain minyak dan emas, konflik Iran juga memberi kesan kepada beberapa perkara lain yang jarang dibincangkan.
Antaranya:
Kapal minyak boleh terperangkap di Teluk Parsi
Dalam konflik terbaru, puluhan kapal tangki minyak dilaporkan terperangkap berhampiran kawasan konflik.
Ini boleh mengganggu rantaian bekalan tenaga global.
Laluan perdagangan dunia boleh berubah
Jika Selat Hormuz terganggu, kapal perdagangan mungkin terpaksa menggunakan laluan lebih jauh.
Ini boleh meningkatkan kos logistik dan harga barang di seluruh dunia.
Rusia boleh mendapat keuntungan
Apabila minyak Timur Tengah terganggu, negara pengeluar lain seperti Rusia boleh mendapat keuntungan kerana harga minyak global meningkat.
8. Apa yang pelabur Malaysia perlu perhatikan
Dalam situasi geopolitik seperti ini, beberapa perkara biasanya menjadi fokus pelabur:
- harga minyak Brent
- kekuatan dolar AS
- konflik Timur Tengah
- permintaan emas global
Perubahan pada faktor-faktor ini boleh menentukan arah harga emas minyak Malaysia dalam jangka pendek.
Kesimpulan
Perang antara Iran, Amerika Syarikat dan Israel bukan sekadar konflik ketenteraan.
Ia sebenarnya boleh mengubah keseimbangan ekonomi dunia melalui:
- harga minyak
- harga emas
- inflasi global
- perdagangan antarabangsa
Bagi rakyat Malaysia, kesan ini akhirnya akan dirasai melalui perubahan harga emas minyak Malaysia, kos tenaga dan kos hidup.
